Słownik pojęć PL-EN

Ostatnia aktualizacja: 2026-07-26

Zestaw kluczowych terminów, na które trafisz u agenta, prawnika (solicitor) czy w banku podczas zakupu nieruchomości w UK. Każdy wpis zaczyna się od definicji w jednym zdaniu — resztę dodajemy dla kontekstu.

Conveyancing (obsługa prawna transakcji)

Prawny proces przenoszenia własności nieruchomości z jednej osoby na drugą, obejmujący sprawdzenie tytułu prawnego, przygotowanie umów i rejestrację w Land Registry. Prowadzi go solicitor lub licencjonowany conveyancer.

Exchange of contracts (wymiana kontraktów)

Moment, w którym obie strony podpisują i wymieniają identyczne egzemplarze umowy, co czyni transakcję prawnie wiążącą. Do tego momentu każda ze stron może się wycofać bez konsekwencji prawnych.

Completion (finalizacja)

Dzień, w którym środki zostają przekazane, a własność nieruchomości formalnie przechodzi na kupującego — zwykle kilka dni lub tygodni po exchange of contracts.

Gazumping

Sytuacja, w której sprzedający przyjmuje wyższą ofertę od innego kupującego, mimo wcześniejszego nieformalnego uzgodnienia ceny z pierwszym kupującym. Możliwe, bo do exchange of contracts umowa nie jest wiążąca.

Gazundering

Sytuacja odwrotna do gazumping: kupujący obniża swoją ofertę tuż przed finalizacją transakcji, wykorzystując fakt, że sprzedający jest już mocno zaangażowany w proces.

Chain (łańcuch transakcji)

Seria powiązanych ze sobą transakcji kupna-sprzedaży, w której zakup jednej nieruchomości zależy od jednoczesnej sprzedaży innej. Zerwanie jednego ogniwa łańcucha może zablokować wszystkie powiązane transakcje.

Freehold

Forma własności oznaczająca pełne, bezterminowe prawo do budynku i gruntu, na którym stoi. Typowa dla domów.

Leasehold

Forma własności „na czas” (lease), typowa dla mieszkań (flats) — po wygaśnięciu leasu prawo własności wraca do freeholdera, o ile lease nie zostanie wcześniej wydłużony.

Ground rent

Opłata roczna wnoszona przez właściciela leasehold na rzecz freeholdera za prawo użytkowania gruntu, na którym stoi budynek.

Service charge

Opłata pokrywająca koszty utrzymania części wspólnych budynku (np. wind, korytarzy, ogrodów), płacona zwykle przez właścicieli mieszkań (flats) do zarządcy budynku (block management).

EPC (Energy Performance Certificate)

Certyfikat energetyczny nieruchomości, oceniający jej efektywność energetyczną w skali od A (najbardziej efektywna) do G. Wymagany przy sprzedaży i wynajmie.

Snagging

Lista drobnych usterek i niedociągnięć wykonawczych w nowo wybudowanej nieruchomości (new build), spisywana przed lub krótko po odbiorze, do naprawienia przez dewelopera.

Stamp Duty (SDLT — Stamp Duty Land Tax)

Podatek płacony przy zakupie nieruchomości w Anglii i Irlandii Północnej, naliczany progresywnie od ceny zakupu — patrz kalkulator SDLT.

Survey (inspekcja techniczna)

Profesjonalna ocena stanu technicznego nieruchomości przed zakupem, w jednej z kilku wersji szczegółowości (Condition Report, HomeBuyer Report, Building Survey).

AIP / Decision in Principle (Mortgage in Principle)

Orientacyjne, niewiążące potwierdzenie od banku lub brokera, jaką kwotę kredytu mógłbyś otrzymać, wydawane przed znalezieniem konkretnej nieruchomości.

LTV (Loan-to-Value)

Wskaźnik pokazujący, jaki procent wartości nieruchomości pokrywa kredyt hipoteczny (np. depozyt 10% = LTV 90%).

Help to Buy

Zakończony rządowy program wsparcia zakupu nieruchomości (pożyczka na depozyt dla new build), dostępny w Anglii do 2023 roku — dziś nieaktywny, wspominany głównie w kontekście historycznym.

Shared Ownership

Program, w którym kupujesz udział (np. 25–75%) w nieruchomości, a od pozostałej części płacisz czynsz podmiotowi (zwykle housing association) będącemu właścicielem reszty.

EWS1 (External Wall System survey)

Formularz oceny bezpieczeństwa okładziny elewacyjnej (cladding) budynku wielorodzinnego, wprowadzony po pożarze w Grenfell Tower — czasem wymagany przez banki przy kredytowaniu zakupu flatu.

Remortgage

Zamiana obecnego kredytu hipotecznego na nowy (u tego samego lub innego kredytodawcy), bez zmiany właściciela nieruchomości.

Status tej strony

Zestaw startowy — do rozbudowy o kolejne terminy zgodnie z ISSUES.md, sekcja M4.